Ludwig van Beethoven: The Piano Sonatas, András Schiff

András Schiff
Ludwig van Beethoven
The Piano Sonatas
Volume VII
Sonatas opp. 90, 101 and 106

András Schiff piano

http://www.ecmrecords.com/Catalogue/New_Series/1900/1948.php?cat=%2FArtists%2FSchiff+Andr%E1s%23%23Andr%E1s+Schiff&we_start=0&lvredir=712

Ο μεγάλος Ούγγρος πιανίστας András Schiff είναι γνωστός για την αγάπη του προς το παλαιό ρεπερτόριο. Έχει ηχογραφήσει εκτενώς Μπαχ και Μότσαρτ, τον τελευταίο μάλιστα και σε πιάνο εποχής που εικάζεται πως ήταν του ίδιου του συνθέτη.

Ο λόγος εδώ για μια σημαντικότατη ηχογράφηση με τις σονάτες για πιάνο του Μπετόβεν την οποία ο καλλιτέχνης ολοκλήρωσε μέσα στο 2008.

Αναμφίβολα ο Schiff είναι ένας βιρτουόζος με μεγάλο δυναμικό και το όνομά του αποτελεί εγγύηση για πολλούς όσον αφορά την ποιότητα της ερμηνείας.

Το ρεπερτόριο όμως αυτό παρουσιάζει ορισμένες ιδιομορφίες, τόσο από μόνο του όσο και εμπορικές πλέον. Στα περισσότερα μέρη του πλανήτη το κοινό έχει συνηθίσει πια να αρέσκεται στις ιστορικά τεκμηριωμένες ερμηνείες με όργανα εποχής. Εκτός από τον διαφορετικό ηχητικό κόσμο που αυτές προσφέρουν, οι ερμηνευτές τους, αν και δεν είναι πάντοτε του διαμετρήματος του Schiff, αντιμετωπίζουν τη μουσική με μεγαλύτερη άνεση όσον αφορά το ιδίωμα και το χαρακτήρα και μας έχουν καλομάθει με την ξεκάθαρη απόδοση των διαφορετικών χαρακτήρων που μια τέτοια μουσική κρύβει. Εκεί ακριβώς είναι που ο Schiff υστερεί. Ακούγοντας το δίσκο αρ. 7 που περιλαμβάνει τις σονάτες Op. 90, 101 και 106 μένει κανείς με την εντύπωση πως ο πιανίστας είναι εγκλωβισμένος ανάμεσα στο φόβο του να μην κάνει τη μουσική του Μπετόβεν να ακούγεται πιο «ρομαντική» από ό,τι πρέπει και στην ατολμία του να της προσδώσει την ενέργεια που χρειάζεται.

Ενδεικτικά, στη σονάτα έργο 90 (α’ μέρος) ο Schiff, προφανώς προσπαθώντας να ακολουθήσει την οδηγία του Μπετόβεν «με ευαισθησία», καταφεύγει σε επιτηδευμένους γλυκασμούς και διακόπτει τη ροή των έντονων σημείων, χάνοντας από την άλλη μεριά σημαντικές ευκαιρίες για ευαισθησία και ερμηνεύοντας μάλλον μηχανιστικά κάποια σημεία τα οποία πιθανώς απαιτούν περισσότερη υφολογική εξοικείωση για να αποδοθούν με νόημα. Το β’ μέρος αντίστοιχα αποδίδεται αρκετά γρήγορα και δίχως λυρισμό σε αντίθεση με το χαρακτήρα του και τις οδηγίες του συνθέτη.

Αυτή λοιπόν η γενική παρατήρηση ισχύει και στην επόμενη σονάτα της ηχογράφησης, έργο 101. Ενώ υπάρχει έλεγχος του οργάνου, όμορφος ήχος και ηχητική διαύγεια, η άποψη αποτυγχάνει να εμβαθύνει στα περισσότερο λυρικά ή στοχαστικά-αφηγηματικά μέρη, ενώ τα ζωηρά μέρη αποδίδονται δίχως την απαραίτητη ορμή προς τα εμπρός. Όμορφη εντούτοις με χιούμορ και γούστο η απόδοση του τελευταίου μέρους της σονάτας.

Επιτυχημένος άθλος η εκτέλεση της τερατώδους σονάτας έργο 106 που κλείνει την παρούσα ηχογράφηση. Τέμπι ζωηρά εκεί που πρέπει και δεξιοτεχνική άνεση. Απουσιάζουν όμως αρκετές φορές η ρητορική αλλά και ο όγκος, καθώς και η απρόσκοπτη ροή η οποία ανακόπτεται από ελαφρώς άστοχες αγωγικές συγκρατήσεις.

Σίγουρα μια συνολική ηχογράφηση των έργων αυτών είναι πάντα ενδιαφέρουσα. Δεν ξέρω όμως αν η συγκεκριμένη έχει κάτι παραπάνω να προσθέσει στις ήδη υπάρχουσες. Άνιση σύμπτωση το γεγονός πως πολύ πρόσφατα, με την ανακοίνωση από τον Alfred Brendel ότι θέτει τέρμα στην σολιστική του σταδιοδρομία, κυκλοφόρησε στην αγορά η δική του εκδοχή για τις 32 σονάτες.

Γεράσιμος Χοϊδάς

Advertisements

About this entry